Een draak van een vondst

Vooruitlopend op de bouw van het ‘Drakennest’ rond de Mooierstraat hebben we een grote archeologische opgraving uitgevoerd. Uit de puinresten van een pand is een grote en rijkelijk versierde steen tevoorschijn gekomen. Op deze vrijwel complete ‘haardsteen’ staat een familiewapen afgebeeld, vastgehouden door een heuse draak. Een wel heel toepasselijke vondst!

Het gaat om halfronde ‘deksteen’ van 36 cm breed, 22,5 cm hoog en ruim 5 cm dik. Binnen een kader met cirkeltjes is (tussen twee zuilen) een gekroond wapenschild met een tweekoppige adelaar afgebeeld. De linker zuil wordt door een draak vastgehouden, de rechter door een leeuw. Het geheel vormt een bekend wapen: dat van Karel V. De haardsteen komt uit de 16de eeuw.

De deksteen is te zien in de vitrine Reformatie (1500-1600).

De draak is eigenlijk een griffioen. Binnen de heraldiek (wapenkunde) wordt de griffioen tot de draken gerekend. De griffioen is een mythisch dier met de kop, bek en vleugels van een adelaar en het lichaam en de poten van een leeuw. Soms heeft de griffioen ook nog de staart van een slang of schorpioen en de oren van een paard.

In de late Middeleeuwen verplaatste men het haardvuur steeds meer uit het midden van het woonvertrek naar een van de wanden. Boven het vuur werd een schouw aangebracht, die de rook via een schoorsteen afvoerde. Omdat veel huizen van hout waren gemaakt, moest de wand achter het vuur natuurlijk wel van vuurbestendig materiaal zijn, zoals natuursteen of baksteen. Al snel bakte men daarom speciale vuurbestendige bakstenen, die harder werden gebakken dan de gebruikelijke bakstenen. De stenen werden in een taps toelopende vorm gemetseld, met bovenop een mooi afgewerkte deksteen. Onze haardsteen is daar een mooi voorbeeld van.

Verder lezen? Download het artikel van Timo d’Hollosy in het boek ‘Een maand op zicht’.